DE ZOEKENDE MENS.
Toekomstige geschiedschrijvers
zullen wellicht de twintigste eeuw betitelen als;
,,De eeuw van de zoekende mens."
Wanneer wij de geschiedenis van de mensheid nagaan -- zover ons dit tenminste nog
mogelijk is -- dan komen wij tot de conclusie, dat de mens sedert vele eeuwen reeds
zoekende is geweest. Toch heeft het zoeken van ons voorgeslacht nimmer zulk een vorm
aangenomen en zulk een intensiviteit bereikt als in de twintigste eeuw. Hoe komt
dit? Hoe kunnen wij dit verschijnsel doorgronden?
De symptomen van dit zoeken zijn
in sterke mate aanwezig. Wij denken bijvoorbeeld aan de schilderkunst. Hier staat
de kunstenaar voor het dilemma; het hoofd buigen voor de meesters van de zestiende
en zeventiende eeuw, die het allerhoogste hebben gebracht of een nieuwe richting
ontdekken. Een richting die getuigt van geïnspireerd scheppingsvermogen, fantasie
en persoonlijkheid. Wij kennen de resultaten van dit zoeken. Ons nageslacht zal een
objectief oordeel vellen en beslissen over de producten van onze moderne schilders
tot de blijvende kunst zal moeten worden gerekend of niet. De mens van deze eeuw
heeft zich in zijn ,,ismen" te veel verloren om er zelf nog een nuchtere kijk op
te kunnen hebben. Niet alleen de kunstschilders maken echter deze moeilijke tijd
mee. Ook in de muziek beleven wij het zoeken naar nieuwe vormen. Wij gaan verder
en kijken naar de moderne beeldhouwer.
Ook hier worden wij getroffen door een aftasting
van alle mogelijke (en onmogelijke) uitbeeldingen.
De kunstenaar staat op een dood
punt, dat hij met inzet van al zijn persoonlijkheid wenst te overwinnen, maar hij
slaagt niet.
Het is echter niet slechts de kunstenaar die zoekende is. Ook de psycholoog,
de zielkundige, verkeert in het stadium van de impasse. Hij staat voor het mysterie
van ziel en geest en kan er niet achter kijken. Hij kent zich zelf nog niet -- onze
psycholoog -- en toch tracht hij zijn medemens te peilen! Alle geestelijke faculteiten
staan thans voor een kosmische muur. zij moeten hun onmacht erkennen, om achter het
mysterie van het leven te kunnen zien. Zij zoeken en zoeken, maar draaien in een
kring rond. Zij staan voor het geestelijke halt.
De godsdienst beleeft hetzelfde
fenomeen. Hoevele sekten, genootschappen en gemeenten zijn er eigenlijk wel? Duidt
dit niet op een zoeken? Hoe klampt de mens zich bijvoorbeeld vast aan een man zoals
de evangelist Billy Graham. Is dit niet een typisch verschijnsel van deze eeuw?
De
mens zal echter -- de goede bedoeling van Billy Graham ten spijt -- toch blijven
zoeken, want Graham tracht de mens weer terug te dringen tot zijn uitgangspunt. Hij
doet dit op een spectaculaire en voor velen overtuigende wijze. Wanneer de roes van
Billy's woorden echter is uitgewerkt, dan staat de mens weer waar hij vroeger stond
en dat kan niet. De mens moet verder. Wij kunnen nooit terug, omdat wij dan tegen
de wetten van de evolutie in zouden handelen.
Billy Graham schenkt de mens geen verhoogd
bewustzijn! Hij beantwoordt geen vragen! Hij verklaart geen levenswetten. En juist
dit is het, dat de mens doet zoeken. Dit zoeken zal ook net zo lang blijven voortduren,
totdat de mens heeft gevonden. Alleen dan, maar ook niet eerder, zal de mens aanvaarden
Het is goed dat het zo is, maar hoe komt dit?
Elkeen kan voor zichzelf constateren
dat de aarde in een overgangsstadium verkeert. Wij gaan nog op het ,,oude" dat ons
voorgeslacht heeft opgebouwd, maar zijn aan het zoeken naar het ,,nieuwe, dat wij
in ons en om ons voelen!
Het is niet moeilijk om de verschijnselen, zoals wij die
hebben opgesomd te zien. Wel is het echter moeilijk het verband tussen deze verschijnselen
te constateren en het geheel te begrijpen. Zonder de metafysische verklaringen, zou
dan ook een antwoord niet mogelijk zijn. Wij kunnen alleen een antwoord hopen te
vinden, wanneer wij de weg, die de mensheid heeft af te leggen, kennen. Zowel het
uitgangspunt als ook het einde. De metafysica kent en verklaart deze weg.
De mens
is een Goddelijk wezen. God leeft in hem. Dit is altijd zo geweest. Vanaf het tijdstip,
dat de mens nog als protoplasma in de wereldzee ronddreef, tot het ogenblik, dat
de persoonlijkheid een bewuste Godheid zal zijn, leeft God in hem. De stuwing die
het leven in een bepaalde richting dreef, was Goddelijk, en onfeilbaar ontwikkelde
zich al het leven van God volgens de wetten van de entelechie. Hier was geen toeval
in het spel. De God in ons -- onze ziel -- openbaarde zich in elke levensvorm op
een hoger plan. Wij groeiden, tegelijk met onze verhoogde levensvorm, in bewustzijn.
God manifesteerde zich steeds bewuster. Dit is het, wat wij verstaan als wij het
woord evolutie gebruiken!
Wat is nu het zoeken van de mens en waarom zoekt hij? Met
één slag is het antwoord er nu: God is bezig zich in de mens te openbaren. Onze Goddelijke
kern breekt door zijn isolatie hen. Ons bewustzijn is aan het ontwaken!
De gevoelige
mens weet, dat hij in een bepaalde richting wordt gedrongen. Hij weet alleen nog
niet ,,WELKE" richting hij zal moeten inslaan en omdat velen de nieuwe richting nog
niet kennen, houden zij zich liever krampachtig aan het oude vast, omdat zij, misschien
terecht, bevreesd zijn, dat zij de grond onder hun voeten gaan verliezen. Dit is
de verklaring voor het feit, dat de kunstenaar experimenteert en dat zij, die het
oude definitief willen loslaten, geen basis meer hebben om op te staan! Dit is de
verklaring dat de psycholoog, die Freud, Jurry en Adler niet wil en kan loslaten,
voor zijn geestelijke halt staat. Dat is ook de verklaring dat de kerk voor een muur
staat, waar zij niet overheen kan kijken!
De metafysica zal de zoekende mens echter
de deuren openen. De sleutel hiervoor heeft de mensheid reeds in handen. Zij heet
,,de parapsychologie".
Zodra de mens deze deur is binnengegaan, zal het dode punt
zijn overschreden. De kunstenaar zal nieuwe wegen vinden om uiting te geven aan zijn
diepste gevoelens. Hij zal dit kunnen, omdat hij dan in verbinding kan treden met
de Godmens, dij zijn gevoelens aan de mens doorgeeft. De maatschappij noemt dit ,,inspiratie"!
De psycholoog zal dan leren inzien, dat zijn studies pas in de kinderschoenen staan!
Hij zal dan worden overtuigd, van de wetten van het eeuwige leven en de reïncarnatie,
wardoor ook de stellingen van Freud zullen sneuvelen. Hoeveel dieper immers is het
onderbewustzijn dan Freud ooit heeft kunnen vermoeden?
Ook de krankzinnigheid zal
dan een opengeslagen boek zijn! En wat tenslotte de godsdienst betreft: De kerk zal
leren aanvaarden, dat de persoonlijkheid na het stoffelijke leven bewust verder leeft.
Dat er daarom geen dood is en ook geen verdoemenis, omdat God in de mens leeft en
God Zichzelf niet KAN verdoemen!!
En wanneer de mensheid deze grote geschenken heeft
kunnen aanvaarden, dan zal het hulpeloze gezoek van deze tijd veranderen in een bewuste
ontwikkeling in de juiste richting. Dan ligt de eeuw van het zoeken achter ons en
mogen wij een nieuw tijdperk ingaan, dat de naam zal dragen: ,,De Eeuw van de Ontwaking"!
N.N.
EINDELIJK.
De
kerk heeft de geschriften van Israël met de geschriften van de apostelen van Jezus
Christus ontvangen als de Heilige Schrift. Zij erkennen haar als het Woord van God,
dat, in het Oude en Nieuwe Verbond, van Jezus Christus getuigt, als maatstaf en regel
voor het geloof en de prediking. De kerkelijke overlevering, in haar handel en prediking,
eredienst en vroomheid, is vrucht van het, door de kracht van Gods Geest werkende,
woord van de Schrift: Zij is geen zelfstandige, buiten de Schrift om werkende bron,
van de kennis Gods. "Als getuige van Christus en regel van het geloof is de schrift
onfeilbaar; daarmede is niet gezegd, dat zij in haar feitelijke mededelingen aangaande
de historie of in haar opvattingen aangaande de natuur geen onjuistheden zou bevatten.
Wie haar van dergelijke onjuistheden wil vrijpleiten, komt tot verwrongen verstandelijke
verklaringen. Wie om dergelijke onjuistheden haar gezag zou betwijfelen, miskent
de vertroosting en de eigenlijke waarheid van dit boek. ''
Aldus luidde een gedeelte
van de uitspraak die de Generale Synode van de Nederlandse Hervormde Kerk deed op
9 november 1953, naar aanleiding van een door de Raad voor Kerken en Theologie opgesteld
stuk aangaande de leer van de Heilige Schrift. Wij verheugen ons oprecht over het
inzicht, maar vooral over de moed van de Hervormde Synode om deze uitspraak te doen.
Eens zullen ook de meest orthodox hervormde en gereformeerd ingestelde kerkelijke
instellingen tot de slotsom komen, dat de moderne mens zich niet langer laat misleiden
door bepaalde Bijbelse uitspraken, die op een ontstellend tekort aan kennis van de
Goddelijke wetten voor al het leven in de ruimte duiden!
Geen redelijk mens zal het
inzicht, dat de wetenschap de moderne mens heeft kunnen verschaffen, verwachten van
de Bijbelschrijvers, die vele eeuwen terug leefden. Wel mag hij echter verwachten,
dat in de twintigste eeuw menselijke fouten in de Bijbel worden rechtgezet. Of meent
men nog steeds dat God deze fouten heeft gemaakt, doordat hij zijn eigen schepping
niet kende??!
N.N.
DE GOUDEN DRAAD.
Er loopt een gouden draad door alle godsdiensten van de wereld. Er loopt een gouden
draad door het leven en de leer van alle profeten, zieners, wijzen en verlossers
in de geschiedenis van de mensen, door het leven van alle mannen en vrouwen, die
een grote en duurzame invloed op de geschiedenis hebben gehad. Alles wat zij bereikten
of deden, is altijd in volkomen overeenstemming met wet en orde geweest. Wat één
gedaan heeft kunnen allen bereiken.
Dezelfde gouden draad moet ook ingeweven worden
in het leven van allen, die in de drukke werkdag wereld van onze tijd gaarne zouden
willen ruilen: onmacht tegen kracht, zwakheid en lijden tegen overvloeiende gezondheid
en sterkte, moeite en onrust tegen volkomen vrede, gebrek van welke aard ook, tegen
volheid en overvloed.
Een ieder bouwt zich zijn eigen wereld. Wij bouwen van uit
ons binnenste op en trekken wat buiten ons is aan. Gedachten zijn de kracht, waarmee
wij bouwen, want gedachten zijn kracht. Het gelijke bouwt het gelijke op, het gelijke
trekt het gelijke aan. Naarmate de gedachte zich meer vergeestelijkt, wordt zij in
haar werking krachtiger en tegelijk subtieler. Deze vergeestelijking is in overeenstemming
met bestaande natuurwetten en ligt binnen een IEDERS bereik.
Alles wat bestaat, wordt
uitgewerkt en voorbereid in het ongeziene, eer het zich in de zienlijke wereld openbaart,
in het ideële, eer het zich verwerkelijkt in het reële, in het geestelijke, eer het
zich in het stoffelijke vertoont. Het rijk van het ongeziene is het rijk van de oorzaak.
Het rijk van het geziene is het rijk van het gevolg. De aard van het gevolg wordt
altijd door de aard van de oorzaak bestemd.
Dat ons leven zo door deze wetten kan
beheerst en gevormd worden is geen vraag meer van veronderstelling of theorie, maar
een positieve waarheid.
Er is een goddelijke keten, die zich slingert om en door
het heelal. In en boven en beneden de menselijke wil werkt onafgebroken de wil van
God. Er mee in harmonie te komen en zodoende ook in harmonie te treden met de hogere
wetten en krachten, er dan mee samen te werken en overeen te stemmen, opdat ze ook
met ons in overeenstemming zouden zijn en met ons samenwerken, dit betekent een schakel
vormen in deze wondere keten. Dit is het geheim van alle welslagen.
Hierdoor komen
wij in het bezit van ongekende rijkdommen, tot verwezenlijking van krachten, waarvan
wij nooit hadden gedroomd.
R. W. T.
KINDEROFFERS.
Er is, psychologisch gezien, iets vreemds aan de hand met drie van de grote godsdiensten
in deze wereld, het christendom, jodendom en de islam. In zekere zin beginnen ze
alle drie met de bereidheid van een ouder, van een vader, zijn eigen kind te doden
of te laten doden. Voor alle drie godsdiensten is Abraham een aartsvader, een grondlegger.
Een belangrijke reden daarvoor is dat Abraham, toen God hem daarom vroeg, bereid
bleek zijn enige zoon te 'offeren'. Een mooi woord, dat moet verhullen dat het in
feite gaat om de bereidheid bij volle verstand je eigen kind te vermoorden. Wat is
het voor vader die zoiets doet? Wat zijn het voor godsdiensten die dit soort ouders
tot hun grondleggers uitroepen?
Er zijn in de loop der eeuwen tal van interpretaties
uitgeprobeerd om Abraham's offerbereidheid te rechtvaardigen of zodanige betekenis
te geven dat het in zijn voordeel in plaats van in zijn nadeel spreekt. De voornaamste
van die interpretaties is dat Abrahams geloof zo groot was, dat hij bereid was, toen
God hem daarom vroeg, op te offeren wat hij het meeste lief had, zijn zoon. Geloof
als het hoogste goed, zo gezegd. Maar eerlijk gezegd is het een bizarre verklaring.
Ze gaat namelijk volledig voorbij aan een grondhouding van de ouders, van Abraham,
die uiterst twijfelachtig, zelfs verwerpelijk is. Want met zijn offer doet Abraham
alsof zijn kind zijn bezit is, waarmee hij kan doen en laten wat hij wil. Dus ook
vermoorden als het daar op aan komt.
Het is een houding die, in het voetspoor van
Abraham, ook talloze christelijke, joodse en moslimouders er in volgende eeuwen op
na hebben gehouden. Velen doen het nog. Overigens staat in het christendom en voor
een deel ook in de islam Abrahams bereidheid tot kinderoffers niet op zichzelf. Als
God zijn enige zoon Jezus stuurt, dan is het eveneens om hem te offeren, zijn leven
te geven. Het 'Christusoffer' wordt meestal uitgelegd als het ultieme bewijs van
de liefde van God voor de mens.
Maar opnieuw rijst de vraag wat te denken van een
vader, zelfs als deze God is, die zijn zoon willens en wetens de dood instuurt?
Wordt
hiermee in feite niet de boodschap gegeven dat een ouder over leven en dood van zijn
kind kan beschikken? Ook in onze tijd komt het voor dat ouders naar eigen zeggen
hun (jonge) kind uit liefde doden. Hun verklaring is meestal dat ze zelf niet meer
willen leven en dat het liefdeloos zou zijn hun jonge kind ouderloos, als wees, achter
te laten. Maar ook hier ie kwellende vraag: Kan dat, je kind uit liefde doden? En
mag dat? Naar mijn mening is het antwoord op beide vragen universeel en onverbiddelijk:
'Nooit'. Ik heb me wel eens afgevraagd wat het voor de kinderen van deze wereld zou
hebben betekend als Abraham tegen God had gezegd: U mag alles van mij vragen, maar
niet dat ik mijn kind het leven beneem. Ik heb niet te beschikken over het leven
van mijn kind. Dat is van hem of haar. Als u zo'n God bent, dan scheiden hier onze
wegen.
Zouden er dan in volgende eeuwen in christelijke, joodse en islamitische gezinnen
minder kindermishandelingen en minder kindermoorden hebben plaatsgevonden? Ik ben
geneigd het te geloven. Helemaal als God daarop geantwoord zou hebben: Abraham, had
je mijn verzoek niet geweigerd, dan zou ik mijn geloof in jou, in de mens hebben
verloren. Jouw kind is door jou maar niet van jou. Geen mens mag nemen wat door hem
maar niet van hem is. Zelfs niet als zijn God hem daarom vraagt.
R. D.
EEUWENLANG NAAMLOOS BEGRAVEN
IN ONGEWIJDE
GROND.
Naar aanleiding van een artikel bij ons in de krant van 29 december 2006,
waarin het weer eens aan de orde komt hoe er eeuwenlang met ongedoopte kinderen uit
katholieke gezinnen, die overleden, voor ze gedoopt konden worden, mee werd omgegaan.
Ze mochten niet op het kerkhof van de kerk worden begraven, want dat was gewijde
aarde en zo'n kind dat niet gedoopt was mocht daar niet begraven worden, en veel
ouders wisten zelfs helemaal niet waar hun kind begraven was, dat bleef vaak geheim.
Diep en diep treurig is deze houding van de katholieke kerk geweest. Blijkbaar ziet
de kerk nog steeds niet in, hoe fout ze hiermee bezig zijn geweest.
Daarom het onderstaande
artikel om u een beetje een indruk te geven wat dit inhoudt.
Op veel begraafplaatsen
in de regio Twente heeft het ongedoopte kind inmiddels erkenning gekregen.
In Borne
werd speciaal een monument onthuld.
Naamloos en niet bestaand voor de katholieke
kerk werden overleden ongedoopte kinderen eeuwenlang begraven in ongewijde aarde.
In Borne staat nu een gewijd monument prominent helemaal vooraan op de begraafplaats.
Niet opgedragen aan de kinderen. Maar aan hun ouders, verenigd in hun verdriet en
steun.
Witte rozen en witte ballonnen als symbolen voor onschuld markeren de dodenakker
in Borne. Onder de aanwezigen is ook een 75 jarige inwoner van Borne. Hij onthult
op de Dag van de Onnozele Kinderen (katholieke gedenkgingsdag) het door een Bornse
kunstenaar ontworpen monument. Aansluitend leest hij een zelf geschreven gedicht
voor. Het verhaal over het verdriet van de ouders die na het begraven van hun ongedoopte
kind in stilte verder moesten.
Deze inwoner van Borne zegt: ouders waren zelf slachtoffer.
'Ik heb pas na het overlijden van mijn ouders gehoord dat ik een broertje of zusje
heb gehad. Mijn ook al overleden jongste zus vertelde het me. Zij had het van mijn
moeder. Details ontbreken. Ik weet geen naam en ik weet niet waar het begraven ligt.
Het ongewijde stuk grond waar het gelegen heeft is nu een mestvaalt. Mijn ouders
hebben het al die jaren in stilte met zich meegedragen. Onbarmhartig was het.'
Ondergetekende
wil hier nog het volgende aan toevoegen:
Ook in het gezin van mijn ouders zijn twee
kinderen geboren en kort na de geboorte overleden. Waar ze begraven zijn is voor
mij een raadsel. Mijn vader sprak er nooit over.
Sinds een jaar of tien, sinds ik
bezig ben met de boeken van Jozef Rulof, houdt me dat meer bezig. Mijn vader en moeder
zijn al lang overleden, dus die kan ik het niet meer vragen en mijn broers en zusters
weten ook niet waar ze begraven zijn, maar niet op het katholieke kerkhof. Niet dat
het me droevig stemt, maar iedereen wil toch graag weten waar zijn familieleden begraven
liggen, en niet als oud vuil, omdat ze niet gedoopt waren, ergens zo maar in de grond
gestopt.
Aan al de ouders die dit hebben meegemaakt in het verleden: Uw kind is
direct terug gegaan naar de kindersfeer aan Gene Zijde waar het met alle liefde is
ontvangen. Niet eerst naar een voorportaal, zoals de katholieke kerk dit noemt, maar
rechtstreeks terug naar God. Uit het bovenstaand blijkt nog maar eens duidelijk voor
mij: waar haalt de katholieke kerk het lef vandaan om zich de enigste kerk van Christus
te noemen. Denken jullie dat God onderscheidt maakt tussen gedoopte en ongedoopte
kinderen? Voor God is iedereen gelijk. De Paus en andere kerkleiders moeten eerst
nog maar eens afwachten waar ze na hun dood terechtkomen, wat voor een overleden
baby niet geldt. Meer hierover leest u in het boek: Een Blik in het Hiernamaals van
Jozef Rulof.
Henk Roesink.
DE KATHOLIEKE KERK IN
DE 21e EEUW.
Als kind ben ik katholiek opgevoed. Hoe ouder ik werd hoe meer ik met
twijfels kwam te zitten over het katholieke geloof. In de boeken van Jozef Rulof kom
je vaak tegen dat de mens zo omstreeks zijn 37e levensjaar echte beslissingen gaat
nemen voor de rest van zijn leven. Dat komt wel zo ongeveer overeen -- naderhand
gezien -- dat ik ook toen beslissingen heb genomen, en gekozen heb om een richting
in te slaan die ik -- als men mij dat vooraf gevraagd had -- ten stelligste zou
hebben ontkent.
Als ik nu naar de kerk en de Paus kijk, en naar gesprekken luister
van Pastors en andere hoger geplaatsten in de kerk, valt mij wel op dat de scherpe
kantjes er wat af zijn gegaan.
Ik vind het ook zeer vreemd dat de kerk in al de afgelopen
jaren met de mensen is meegegaan en niet andersom. Mijn stelling was vroeger altijd
-- en deze is nog niet veranderd -- als God wetten heeft ingesteld, moet je die niet
veranderen.
Deze wetten zijn de afgelopen jaren aan de lopende band veranderd, om de
mens maar naar de kerk te krijgen. Allerlei aanpassingen zijn er gedaan, zoals bijvoorbeeld:
Vroeger moest je zondags naar de kerk en als het mogelijk was ook nog twee keer.
Daar is de kerk vanaf gestapt om de mensen tegemoet te komen die het zondags niet
uitkwam. Men moest geregeld biechten, maar tenminste eenmaal per jaar en dat was
dan vaak voor de Pasen. Op Allerzielen zat ik geregeld in de kerk om zieltjes te
winnen, die zgn. in het Vagevuur zaten, hoeft ook niet meer.
De kerstboom die je
voor een 60 jaar geleden niet in de kerk en bij katholieke huisgezinnen tegenkwam,
omdat dat heidens was, staat nu overal bijna bij katholieke gezinnen.
Waar de kerk
zich nog steeds aan vasthoud is het celibaat. Een priester mag niet trouwen. Het
waarom blijft me altijd een raadsel, want waarom zou een getrouwde priester zijn
taak niet net zo goed kunnen uitvoeren dan een niet getrouwde?
De Paus noemt zich
de plaatsbekleder op aarde van Christus. Als dat gebaseerd is op de uitspraak die
Christus volgens de bijbel gedaan heeft -- gij zijt Petrus en op deze steenrots zal
Ik Mijn kerk bouwen -- dan moet ik constateren dat die steenrots aardig aan het
afbrokkelen is. Uit vroegere geschriften blijkt ook, hoe het ambt van Paus verkwanseld
en soms door handjeklap of geld aan iemand gegeven werd, dan is er niets meer overgebleven
van dit ambt. Je kunt beter zeggen het is toendertijd vaak ten grabbel gegooid en
door koehandel aan iemand gegeven.

De Inquisitie bracht mensen die niet katholiek waren op de brandstapel.
Op deze gravure
wordt Anneken Hendriks in het vuur geduwd. Amsterdam 1571
Het is nu bijna niet voor
te stellen, maar in de tijd was het streng verboden om iets vervelends te zeggen
over de katholieke kerk. Als je dat toch deed of, nog erger, als je stiekem protestant
was, dan was je een ketter en verdiende je de dood.
De geloofsvervolging werd een van de belangrijkste oorzaken van de Tachtigjarige
Oorlog (± 1566-1648). De Inquisitie bestond al, maar ging nu met dubbele hardheid
aan het werk. Deze kerkelijke rechtbank spoorde ketterij op en strafte streng. Overal
werden mensen opgepakt en gemarteld om de namen van andere ketters te noemen. Een
gerucht of een roddel was al genoeg om je voor die rechtbank te brengen. Die rechtbank
werd ook wel de Bloedraad genoemd.
Veroordeelde ketters werden levenslang in de gevangenis
gestopt of onthoofd, levend begraven of verbrand . Bovendien werden hun bezittingen
afgepakt, zodat hun familie alles kwijtraakte, zelfs het huis waarin ze woonden.
Daarom zwierven in die tijd heel wat kinderen rond zonder woning of eten (en vaak
ook zonder ouders ).
Een kerk met dergelijke praktijken in het verleden begaan,
wil zich nu nog steeds de enigste en ware kerk noemen?
De huidige Paus verklaart
bij zijn bezoek aan Brazilië dat de landen meer moeten doen om de kloof tussen arm
en rijk kleiner te maken omdat dat volgens hem meer criminaliteit en drugshandel
en gebruik in de hand werkt.
Mijn vraag luidt dan ook wat doet hij er zelf aan?
Zou
Christus indien Hij nu terug zou komen op aarde, in een duur paleis gaan wonen, en
zich met lijfwachten omringen? Nee, natuurlijk niet. Het eerste wat Christus zou
doen is: Al die rijkdommen weggeven aan mensen die het nodig hebben. Hij zou in soberheid
en eenvoud leven. Want hoe kun je het over je hart verkrijgen, om in weelde te leven
terwijl er elders in de wereld mensen van armoe en ellende omkomen!
De Paus noemt
zich ook nog eens onfeilbaar in zijn beslissingen wat de kerk betreft. Daar stel
ik tegenover: niemand hier op aarde is onfeilbaar en dus de Paus ook niet.
De heiligverklaringen
van bepaalde mensen, is mij ook een doorn in het oog. Aan Gene Zijde kennen ze dat
niet, dit is een zuiver een aardse aangelegenheid, waar Christus of God zeker niet
achter staat.
Tot slot wil ik vermelden, dat de steenrots waar de kerk dan zgn.
op gebouwd moet zijn, een losse hoop zand is geworden.
Henk Roesink.
GEESTELIJKE BEKROMPENHEID.
In mei 1954 heeft het onderstaande artikel,
dat bijna in alle dagbladen te vinden was, sterk de aandacht op zich gevestigd. Ter
oriëntatie van de lezer nemen wij het artikel in het kort op.
,,Predikant weigerde
huwelijk in te zegenen, omdat de bruid in het wit was gekleed". Dr. C. steenbok,
predikant van de Gereformeerde gemeente te Gouda, heeft te Rijssen geweigerd het
huwelijk van een bruidspaar in te zegenen, omdat het bruidstoilet van de bruid naar
zijn oordeel niet in overeenstemming was met de geldende opvattingen van zijn gemeente.
De bruid werd geadviseerd inplaats van de crème bruidsjapon met witte sluier een
eenvoudige zwarte jurk aan te trekken, of haar crèmekleurig toilet met een zwarte
mantel van één van de aanwezige dames te omhullen. Zij wenste hieraan niet te voldoen,
waarna Dr. Steenbok weigerde het huwelijk in te zegenen. Het bruidspaar en de meer
dan vijftig familieleden verlieten daarop het kerkgebouw. Men betreurde het, dat
het bruidspaar tevoren niet was verwittigd van de voorschriften en dat de huwelijksinzegening
afhankelijk werd gesteld van het bruidstoilet!"
Men zou bijna zeggen, dat er dominees
zijn die hun uiterste best doen om hun gemeente zo snel mogelijk te liquideren, in
plaats van te zorgen dat zij ,,houden wat zij hebben"! Stat de kerk in deze eeuw
niet reeds wankel genoeg zonder dat zij behoefte heeft aan een dergelijke wanklank,
die ongetwijfeld weer velen in hun overtuiging zal sterken, dat de kerk niet meer
tegen haar taak is opgewassen?Duidt het niet op een ongelofelijke bekrompenheid,
om een huwelijk niet te willen inzegenen, omdat een stuk textiel niet de kleur vertoont,
die de dominee -- om één of andere merkwaardige reden -- wenselijk acht? Sedert wanneer
bemoeit Onze Lieve Heer zich met de kleur van een bruidsjapon? De Katholieke God
houdt blijkbaar wel van wit, terwijl de Protestantse God zwart eist. Merkwaardig
is dit allemaal. Als wij moeten aannemen, dat er maar één God is en dat zullen we
zeer beslist doen, dan kunnen wij maar tot één conclusie komen en deze luidt: De
Kerken scheppen hun God zoals zij die zelf willen hebben! Niet God, maar de priesters
delen de lakens uit.
Zij streven echter hun doel voorbij, doordat zij de mens met
een God menen te moeten confronteren, die geestelijk even onbewust, klein en bekrompen
is als zij zelf zijn en de leer die zij verkondigen! Het mooiste en het heiligste
in het leven van een vrouw -- het huwelijk -- wordt tot een farce gemakt door een
onbewuste dominee. God stoot het jonge vrouwtje van zich af, omdat zij een crème
japon draagt! Vreemd, dat een ,,godgeleerde" aldus zijn taak voor God meent te moeten
vervullen.
En God ziet toe en zwijgt, meent ge? Wij zeggen u, dat dit niet het geval
is. De kerk staat reeds eeuwen op een dood punt. Bepaalde bewuste dominees hebben
zich reeds weten te bevrijden van de oude onbewuste opvattingen, die de mens uit
de twintigste eeuw hoe langer hoe minder kan aanvaarden. Deze bewuste dominees zullen
zich niet alleen handhaven, maar zij zullen zelfs zegevieren. Terwijl het oude gebouw
hoe langer hoe meer tot een ruïne vervalt, zal de nieuwe tempel steeds groter en
mooier worden, omdat de fundamenten die zij gebruiken, bestaan uit Liefde, eerbied
ook voor andersdenkenden en geestelijke vrijheid. Het oude gebouw echter, dat door
een God van wraak en verdoemenis in stand werd gehouden, zal vergaan tot as. Hoe
eerder dit geschiedt hoe beter. Zowel voor God als voor de mens. De dominees met
hun voorliefde voor zwart, verrichten -- in dit licht gezien -- sloperswerk voor
de ware God van Liefde!
N.N.
DE EVANGELISTEN
VAN ONZE TIJD!
De dagbladen hebben het druk. Eindelijk weer iets nieuws, iets aparts,
een verademing voor de lezers, en ook voor de krant zelf, na al dat Naguib-Nassar-Salem-aleikum-gedoe.
De oosterse sterren moeten het nu tegen de Amerikaanse afleggen, voor een poos natuurlijk,
want de krant houdt van afwisseling. Politiek en misdaad genieten het privilege voor
de eerste pagina; cultuur en kunst, het geestelijk leven, komen achteraan. Zo was
het altijd, en zo zal het ook altijd moeten blijven, menen de kranten, terwille van
de lezers! Of -- gaan wij misschien andere tijden tegemoet? Als die Billy's of Percy's
misschien slagen en hun toehoorders aan het denken brengen? Deze massale opwekking
tot een christelijk denken en voelen, muzikaal omlijst en in alle perfectie georganiseerd,
dat moet toch wel zijn uitwerking hebben, dat kan envoudig niet anders!
Avond aan
avond voor tienduizenden mensen, met trompettenen koren en het raketvuur der bijbelse
teksten, afgeschoten door een knappe jonge man, onberispelijk gekleed, met een stem
vol van overtuiging en toewijding aan zijn taak? Ja, heren van de pers, de ochtendlucht
is er, al zegt De Bilt, dat de wind nu uit Amerika waait -- voor een poos misschien
-- maar het rumoer om het geloofsleven der mensen neemt eerder toe, dan af; dat weten
de kerken, dat vertellen de statistieken en dat voelt meneer Jansen, wanneer hij
zijn ochtendkrant dicht slaat: ,,Gadverdikke! Drie miljoen kost onze defensie dagelijks,
drie miljoen, vrouw en zij moeten het nog verdubbelen , willen zij van onze oorlogsparaatheid
overtuigd zijn!" En dan heeft meneer Jansen het over Bikini explosies en de ,,dodende
as" van de Russen en hij meent terecht, dat deze defensiekosten net zo kunnen worden
benoemd tot ,,de dodende as van onze welvaart!"
Maar onze man houdt van denken, hij
gaat verder, iets in hem laat hem geen rust. ,,Dat klopt toch allemaal niet!", zegt
hij na een poos tot zijn echtgenote, ..of de kerken zijn fout, of onze maatschappij
is misdadig!"zegt de man met een diepe zucht.
,,Of zij hebben het allebei mis", zegt
mevrouw beslist en kijkt naar een zonnevlekje, dat zich in het sombere hofje buiten
heeft neergelaten voor een poosje, omdat de omringende muren zo hoog zijn opgetrokken.
,,Zij moeten de muren eindelijk eens slopen", zegt zij onverwachts, dan valt er meer
licht binnen!"
De man kijkt naar zijn vrouw. ,,Daar zeg je wat, liefste, de muren
moeten vallen, de muren, die om ons denken zijn opgericht, dat is het! De hekken,
deze vervloekte hekken, waarmee wij onze eigendommen omgeven en afbakenen tegen onze
naasten, de prikkeldraadversperring, die je ,,loopgraaf"moet bepalen, omdat je anders
weer in de natuur terecht komt, in het natuurlijke, dat de mens met een gezond gevoelsleven
opstandig moet maken, maar wat maatschappelijk gezien niet wenselijk is. Is het niet
zo?
Ik ben één dezer dagen langs een straat gelopen, zo helemaal op mijn gemak, je
weet wel, mooie villa's met goed verzorgde tuinen en met een overvloed aan hekken
en muren, die deze moesten beschermen tegen mij, de voorbijganger en terwijl ik liep
te kijken, stond ik plotseling voor een huis, een mooie villa, mar wonder boven wonder,
één zonder een hek of versperring!! Verbaasd stond ik te kijken, zo onverwachts kwam
deze menselijke vriendelijkheid op mij af. Je had opeens het gevoel, alsof je daar
binnen mocht komen; geen hekje dat je voeten kon belemmeren, ook geen waarschuwing
voor de hond of de politierechter, de tuin liep vrij en gezellig naar je toe tot
aan het voorpad van de straat.
Ik stond wel een kwartier te kijken, kon mij niet
losmaken van dit uitdagend gebaar, tussen al die statige hekken en bewuste afgrendeling
der buren. Dus -- je hebt het toch niet zo helemaal mis, Jansen, dacht ik, als je
een beetje ,,buiten" wilt wandelen en onder het lopen langs prikkeldraden en hekken
zo een akelig beschaamd gevoel krijgt! Iets, wat je haast hopeloos wil stemmen tegenover
het leven, dit leven, dat zich maatschappij noemt en dit alles steunt en goed vindt.
En tegenover de kerk, die DE taal van deze tijd niet kan vinden nog begrijpen en
aan het een ,,Billy" moet afstaan? Dan is dit toch en zuiver gevoel, of niet?
Neen,
vervolgt meneer Jansen, ik ben niet opstandig omdat ik ook niet zo'n mooie villa
heb, ik kan het best vinden met mijn huisje en mijn liefste. Maar dat krantengeschrijf
deze dagelijkse nonsens die je moet slikken, deze belachelijke tegenstrijdigheden
van morele of geestelijke en maatschappelijke stelregels, die je opgedrongen worden,
alsof je de stomste kerel van de wereld was, die niet zelfstandig kon denken; dit
gesmijt met gelden ten koste van alles wat mooi is en het leven waard maakt om te
leven -- dat alles laat mij niet meer los en brengt mij aan het denken.
Die Billy
Graham heeft zeer zeker de beste bedoelingen. Hij zorgt tenminste dat de ochtendlucht
niet verdwijnt en de kranten een afwisseling hebben, waarvan de lezers geen hoofdpijnen
of hartkloppingen krijgen, maar -- worden wij er nu beter van, nu de bijbelse teksten
met muziek en tientallen geluidstrompetten op de mensen afgevuurd worden?
Worden
wij daarvan wijzer?
Ja, meneer Jansen, u heeft gelijk. Als nu alles niet meer helpt,
dan moet Christus in een ,,stadion" verschijnen als shownummer, maar, nu Zijn woorden,
oratorisch doorgegeven door een jonge Amerikaan, die het mee heeft, ik bedoel, het
uiterlijke, de bezieling door zijn taak, de reclame en de welwillendheid der maatschappij
en kerken, voor zover zij niet katholiek zijn.
Door staatshoofden ontvangen, die
hem het brevet geven, voor staat en maatschappij ongevaarlijk te zijn, dus -- geen
geestelijke brandstapel voor deze jonge Amerikaanse propagandist, die door zijn ,,taak"
voor een nieuwe wijze van goodwill voor zijn land, met of zonder opzet, gaat zorgen
-- is deze moderne Evangelist met zijn mammoetcampagnes allesbehalve een opstandeling,
geen revolutionair in de geest, die de mensen iets nieuws, een nieuwe openbaring
te brengen heeft!
Neen! Hij is eerder de man van de ,,nieuwe spelling" van de kerkelijke
taal. Hij moderniseert de godsdienst op zijn manier. Geen Luther en ook geen Hus,
maar een vlot, sportief en innemend mens, die het zeker eerlijk bedoelt en de wind
in de zeilen mee heeft.
En dit is het opmerkelijke aan deze ,,carrière", als wij
het zo mogen noemen. De wind, die zijn bootje zo heerlijk vooruit brengt, is het
verlangen van de mens naar een beter begrip van God en Zijn schepping! Dit verlangen
is groeiende, het laat de kerken leeglopen en manifesteert zich in deze mammoetvertoning,
die iets opwekkends en ruimtelijke vrolijkheid in de zwaarlijvige geloofsbelijdenis
der kerken brengt. Maar, meer ook niet! Hier houdt de evangelisatie van Billy en
zijn Amerikaanse broeders op. Het leger des heils doet het ook, wel met wat minder
vertoon en oratorische klanken, maar voor de leer van de Liefde zijn zij nog immer
de beste daadwerkelijke propagandisten.
Maar nu de kern van de zaak! Waarom gat het
eigenlijk?
Billy wil de mensen tot Christus brengen, terugvoeren tot het geloof en
de leer van de Liefde, die de oorlogen in de mens heeft vernietigd. En hij grijpt
naar de bijbel, laat de mensen weer bidden, voert hun gevoelsleven op door middel
van muziek en koren en stuwt hen omhoog door zijn oratorisch gebaar, dat met de massale
omlijsting der tienduizenden tot een antieke manifestatie, in een modern gewaad,
aangroeit. Dit is inderdaad indrukwekkend. Een soort cinemascoop op geestelijk terrein.
En wat zij tot nu toe van Christus en Zijn leer niet hebben begrepen, dat gaat hen
nu wel open, voor drie kwartier! Tot zij weer in hun auto's stappen en het over de
knappe Billy hebben. Is het niet zo?
Of zijn de mensen nu iets wijzer geworden? Is
hen Christus op deze manier dichterbij gebracht? Is dat verlangen naar een beter
begrip van God en Zijn schepping nu gestild? En zullen zij nu minder willen moorden
en bedriegen, minder haten en de hekken en prikkeldraad slopen?
Ja meneer Jansen,
u krijgt gelijk. Ook deze Amerikaanse ,,Evangelisten" kunnen de muren, die de mensen
hebben opgetrokken, niet laten ineenstorten! Deze muren van ijdelheid, zelfzucht,
argwaan en egoïsme, het volledige gebrek aan liefde en overgave aan een leer, die
van de mens alles opeist wat tot nu toe zijn Goden waren, de gouden kalfjes en voetstukjes,
dat alles kan ook een Billy met zijn ,,voorbeeldig teamwork" bij de voorbereiding
der mammoetcampagnes, zoals de kranten het beschrijven, niet opruimen.
Daarvoor is
de Evolutie nodig, ontwikkeling, een wandeling in de natuur, de stilte van het éénzijn
met zichzelf, het kijken naar de vogels, de bladeren, het water, of het luistern
wat Bach, Mozart of Beethoven te vertellen hebben. Dank zij de techniek, behoef je
geen concertzalen op te zoeken, waar de japonnen dikwijls belangrijker zijn, dan
het muzikaal genot; hier wordt de techniek je geestelijke dienaar en kun je aanvaarden.
De Goddelijke Waarheden komen tot iedereen die zoekende is, maar zoek het niet in
vertoon, in pracht en praal,of in de drie dimensies van ,,het woord", wat en doofstomme
wakker mag schudden, maar geen geestelijk bewustzijn betekent. DE GOD VAN AL HET
LEVEN heeft deze microfoons niet nodig. Hij spreekt in u zelf, als u Hem alleen wilt
beluisteren, in stilte! En dat is waarheid, mijnheer Jansen!
N.N.
HEBBEN
WIJ RELIGIE NODIG?.
Deze vraag kan onmogelijk met ja of nee worden beantwoord. Dit
komt omdat de vraag op zichzelf verkeerd is en daarom niet kan worden gesteld. Wat
verstaan we onder het begrip ,,religie"? Het woordenboek geeft verschillende definities
van dit zo dikwijls gebruikte en helaas vaak misbruikte woord. Behalve godsdienst
en geloofsleer staat namelijk ook leer der deugd, godsvrucht en belijdenis te lezen!
Nu is het jammer genoeg zo, dat vele mensen menen, dat een persoon die niet is aangesloten
bij een of andere kerk, noodzakelijkerwijze als niet-religieus of als nog erger dient
te worden bestempeld. Dit is echter allerminst noodzakelijk en heel vaak is juist
het tegenovergestelde het geval.
Een persoon die religieus is (en nu verstaan wij
onder het woord religieus -- deugdzaam!) en die niet bij een kerk is aangesloten,
zal in de meeste gevallen een zelfstandig en vrij persoon zijn, die door een sterke
wil en krachtig karakter op eigen benen heeft leren staan in het leven en die geheel
vrijwillig en zonder dwang het goede volgt omdat dit in hem ligt.. Zulk een persoon
zal verdraagzaam zijn tegenover alle kerken en sekten. Hij zal niet de ene voortrekken
en de andere terugstoten. Zo iemand zal objectief en derhalve redelijk tegenover
de grote problemen in het leven staan. Hij zal niet door angst worden gedwongen iets
te aanvaarden wat zijn rede hem eigenlijk verbiedt. Hij zal zich niet mengen in religieuze
twisten, kleingeestige geloofskwesties of nog erger. Hij staat frank en vrij in het
leven, volgt de stem van zijn beter ego en tracht harmonisch zijn leven in de goede
richting te leiden.
Ziet u lezer, Indien zulk een persoon aan ons deze vraag zou
stellen, dan zouden wij zonder de geringste aarzeling antwoorden: ,,Neen, u hebt
geen religie nodig, want u hebt haar reeds!!" De kerken zijn en waren in het verleden
wellicht onmisbaar! Wij zijn er van overtuigd, dat de kerk heel veel heeft bijgedragen
tot de geestelijke evolutie van de mensheid. Wij zijn er volledig van overtuigd,
dat er nog veel meer ellende, onrecht en onzedelijkheid onder de mensen zou bestaan,
indien de kerk hier niet als geestelijke rem zou zijn opgetreden. Aan de andere kant
echter zijn we er ook van doordrongen, dat de kerk op haar beurt ook veel onrecht
en ellende in het leven heeft geroepen! Zij heeft zelfs oorlogen ontketend en het
ene kind van God opgezweept om het andere kind van God te doden.......... omdat het
anders dacht. Hoeveel huwelijken zijn niet verstoord en mislukt doordat de kerk zich
hiermede meende te moeten bemoeien? Hoeveel jonge mensen hebben reeds zelfmoord gepleegd,
omdat zij niet met elkander mochten trouwen uit ,,geloofsoverwegingen?" Hoeveel mensen
zitten opgesloten in psychiatrische inrichtingen omdat zij aan godsdienstwaanzin
lijden?
Wij zijn geenszins van plan een aanval op de kerken in te zetten. Integendeel.
Wij willen ieder datgene laten, waar hij zich gelukkig bij voelt. Alleen de objectiviteit
die wij in deze innemen, gebiedt ons om zin te hebben voor realiteit; vandaar dat
beide kanten van het geloof onder de loupe worden genomen.
Verreweg het merendeel
van de mensheid heeft nog de kerk hard nodig en het is goed, dat de kerk er is om
deze mensen te kunnen opvangen. Het is alleen jammer, dat men degene die om hulp
komt smeken een God van wraak en verdoemenis leert kennen. Op die manier wordt het
geloof op angst gebaseerd en dit lijkt ons een slecht fundament om op verder te bouwen.
Omdat God in werkelijkheid slechts liefde is! Dit is dan ook voor velen de reden
dat zij de kerk vaarwel zeggen.
Anderen verliezen hun geloof in de kerk en hierdoor
helaas maar al te vaak ook in God en ofschoon deze reactie aan de ene kant wel begrijpelijk
is, is zij toch zeer onredelijk en alleszins verwerpelijk. God staat namelijk boven
elke kerk en elk geloof. Niet God, maar de mens zelf heeft fouten gemaakt bij het
stichten van zijn geloof. Het gaat daarom niet aan, om God te verwerpen alleen omdat
de mens is gestruikeld over hinderpalen die hij eerst zelf heeft opgericht!
Trouwens
niemand kan werkelijk ooit God verwerpen. Hij kan alleen menen dit te doen? God omsluit
alles en zodoende ook de mens! Wij hebben eens een atheïst horen vragen: ,,Bestaat
God dan wel"? Het antwoord dat werd gegeven zullen wij nimmer vergeten. Het luidde:
,,Alleen God bestaat!? Ziet u hoe moeilijk het wordt om God te verwerpen als God
het Enige is dat bestaat? Voelt u nu ook dat het ,,niet geloven" of ,,anders geloven"
maar zeer betrekkelijk is? Wij moeten geloven of wij willen of niet, anders zouden
wij niet ,,zijn." Het feit, dat wij bestaan bevestigt tegelijk het bestaan van God.
Wij kunnen hier niet buitenom denken! Niemand kan dus, kosmisch gezien, werkelijk
God verloochenen!
Nu heeft elk volk een eigen religie opgebouwd. Profeten, geïnspireerde
mensen, allen persoonlijkheden met een hoog gevoelsleven, werden geboren om het leven
van God een hoger bewustzijn te schenken. In het Oosten hebben zich prachtige zielen
zoals die van Boeddha, Confuctus en Mohammed daarvoor ingezet. Het Westen heeft de
grootste genade mogen beleven doordat dit het allerhoogste gevoelsleven mocht leren
kennen in de vorm van Christus. Al deze groten wijzen de mens naar een hoger niveau.
Een Mohammedaan is daarom even goed bezig te evolueren als een Christen. Niemand
mene, dat alleen hij het ,,ware geloof" bezit. De ontwikkeling van het gevoelsleven
is afhankelijk van de persoon en niet van het geloof! Dit is een waarheid die velen
schijnbaar vergeten!
Christus, Boeddha en Mohammed hebben ons slechts de weg getoond
die wij moeten inslaan, willen wij het ,,Uiteindelijke" binnentreden. Wij kunnen
ons onnoemelijk veel leed en ellende besparen, als wij deze weg ook aanvaarden. Doen
wij het echter niet, dan zullen wij vele tijdperken er langer over doen dan zij,
die wel de kosmische weg in de juiste richting blijven bewandelen. Uiteindelijk echter
zullen ook de allerlaatsten het Goddelijk Al binnentreden en dan zal er geen sprake
zijn van eersten en laatsten, omdat er ook geen begin en geen einde is in de ruimte.
Reeds bij de schepping was voorbestemd dat al het leven van God weer tot God zou
terugkeren en niets en niemand is in staat dit te verhinderen. De mens kan -- door
zijn eigen wil te gebruiken -- deze weg versnellen of vertragen. In werkelijkheid
is dit ook maar schijn, omdat tijd een relatief begrip is en een schepping van de
mens zelf. In de kosmos is slechts ruimte. Afstand en tijd zijn slechts begrippen
die de mens door zijn fantasie heeft opgebouwd.
Indien de kerk haar verantwoordelijke
taak beter zou leren begrijpen, dan zou zij de mensen en daarmee de volkeren dichter
bij elkaar weten te brengen, dan dat zij hen tegen elkaar in het harnas zou jagen.
Uiterlijke pracht en praal zegt God niets als er van binnen geen rijkdom heerst.
De mens die zo ver is dat hij liever in de stilte van de natuur een gebed tot God
richt dan in de kerk, is, wat zijn gevoelsleven betreft, op een hoger niveau dan
zijn broeders die nog voor het altaar knielen. Die persoon begrijpt en weet dat het
leven van God door de natuur beter en zuiverder tot hem spreekt dan in een stenen
gebouw.
De mens maakt zich wijs dat hij een Tempel opricht voor God indien hij een
kerk heeft gesticht. Dit is een waandenkbeeld en het bewijs hiervoor levert wel een
oorlog of een aardbeving die zulk een Tempel in een ruïne verandert. Een ware Tempel
van God zal nimmer vergaan. De mens behoeft dan ook niet in zulk een gebouw plaats
te nemen, indien zijn gevoel hiertegen verzet. Indien zijn gevoelsleven echter deze
steun nog niet kan ontberen, dan zou het verkeerd zijn om te trachten hem dit te
ontnemen.
De mens komt vanzelf zover dat hij op een gegeven moment een besluit neemt
in overeenstemming met zijn gevoelsleven. Niemand zal dit kunnen verhinderen. Dikwijls
reeds scheidden zich hele groepen af van de moederkerk en begonnen een eigen geloof
te stichten. Vele fouten van de oorspronkelijke kerk werden hierbij vermeden; maar
wat baat het als de mens hier weer ander fouten aan toevoegt?
Velen vragen zich af,
of de kerken niet schromelijk zijn tekort geschoten in de loop der tijden. Hebben
zij wel hun taak volkomen begrepen? Is het niet dikwijls zo geweest, dat zij meer
vernietigd heeft in de ziel van de mens dan dat zij hem heeft geschonken? Moet een
mens God vrezen? Is vrees een middel om God te leren liefhebben? Kan een mens God
liefhebben als God de mens om een bagatel eeuwig verdoemt?
De kerken zullen hun dogma
moeten wijzigen willen zij niet volkomen instorten. Deze eeuw zal een grote beslissing
brengen aan de zielenherders der mensheid. Of zij zullen slecht een God van liefde
leren preken of zij zullen ophouden te bestaan. In geen geval zal God nog verder
toelaten dat Zijn liefde op deze wijze verder wordt bezoedeld en verminkt!!!
Wanneer
de kosmische bezem alle kleingeestigheden, onwaarheden, dogma's en riten heeft weggevaagd
dan zal op de puinhopen van het oude, een ,,nieuw weten" verrijzen. Dan zal er slechts
een kerk zijn voor allen en dan zal de vraag: ,,Hebben wij religie in de zin van
geloof nodig?" even zinloos zijn als de vraag: ,,Bestaat er een God?"
N.N
IS ER KANS OP EEN WEREDRELIGIE?
Enige tijd terug verschenen in
een Nederlands dagblad (jaren 50) een reeks artikelen, geschreven door Prof. Dr.
C.J. Bleeker. De schrijver van deze artikelen heeft getracht de lezer een beschouwing
voor te leggen over de voornaamste oosterse godsdiensten zoals de Islam (260 miljoen
aanhangers), het Confucianisme (350 miljoen aanhangers), het Boeddhisme (210 miljoen
aanhangers) en het Hindoeisme 240 miljoen aanhangers). Aan het slot geeft Prof. Bleeker
zijn visie inzake een eventuele wereldreligie, die volgens hem, ondenkbaar is.
De
lezer, die de artikelen van Prof. Bleeker heeft gevolgd en vooral degene, die zich
door zijn studie of liefhebberij heeft kunnen verdiepen in oosterse godsdiensten,
zal het zijn opgevallen welk een wijsheid en diepte hierin zijn te vinden. Hoe zou
het ook anders kunnen? Indien men terugdenkt aan de zeer hoge beschaving uit het
Oosten in het verleden, toen het Westen nog slechts door barbaren werd bewoond, dan
is het niet minder dan natuurlijk, dat die hoge trap van cultuur ook in de religie
tot uitdrukking werd gebracht.
Jammer genoeg is de kern van de meeste oosterse godsdiensten
thans versluierd door allerlei bijgeloof. Met uitzondering van de Islam kan worden
vastgesteld, dat veel afgoden door het grootste gedeelte van de bevolking worden
aanbeden. Dit en de zonderlinge riten, die hiermede gepaard gaan, doen, de nuchtere
westerling dikwijls naïef aan. De vreemdeling die echter in staat is deze franjes,
die in de loop der tijden zijn aangebracht, opzij te schuiven, zal op de ware kern
stuiten en zich verwonderen over de mystiek wijsheid waarvoor hij komt te staan.
Welk een inzicht en welk een diepte schuilen er bijvoorbeeld niet in het Confucianisme
als het verkondigt: ,,Want de enige waarborg voor geluk en welvaart is een leven
en handelen in harmonie met de cosmische orde, met Tau"(d.i. het scheppende universum),
of in het Hindoeisme dat leert: ,,Brahman is identiek aan het ,,Al", het enige werkelijke
in de eeuwige wisseling der verschijnselen, eeuwig, onveranderlijk, alomspannend,
albezielend"en de mens is in zijn diepste wezen weer identiek aan Brahman."
Van de
leer van Boeddha zegt Prof. Bleeker: ,,Het Boeddhisme is de fijnste bloem die in
het Oosten ontbloeide, een bloem van exotische schoonheid. Het getuigt van grootheid
van ziel dit te willen erkennen..........."
Het is echter ons oordeel, dat elke godsdienst
en zelfs bijna elke sekte een prachtige kern bezit, die de waarheid vertegenwoordigt.
Geen Godsdienst, noch in het Oosten, noch in het Westen, kan zich er echter op beroemen,
de volle waarheid te bezitten. Daarom kan het geen toeval zijn, dat er zoveel verschillende
godsdiensten en sekten zijn, alle met een Goddelijke kern van waarheid, maar niet
een bevat het Goddelijke volmaakte.
Natuurlijk kan het Westen er zich op beroepen,
dat het Christus heeft. Ook voor de ingewijde oosterling vertegenwoordigt Christus
het hoogste gezag, de grootste liefde en wijsheid in de ruimte. Het Westerse christendom
echter is even volmaakt als een der vele andere godsdiensten, die de mensheid kent.
Ook hier heeft de franje de ware goddelijke kern verduisterd. Hoeveel verschillende
kerken baseren hun geloof al niet op Christus? Toch zal in het Westen en niet in
het Oosten de wereldreligie worden geboren, al komt deze religie dan ook anders tot
de mensheid dan tot heden toe mogelijk is geweest.
Doordat elk volk in zijn eigen
geloof een goddelijke kern van waarheid bezit, zullen deze kernen dan ook bij elkaar
straks de bouwstenen vertegenwoordigen voor een nieuwe goddelijke tempel, die zal
worden opgetrokken en die de naam zal dragen van ,,Goddelijk Weten".
Er komt dus
inderdaad geen wereldgeloof maar een ,,Hoogste Weten", dat door alle volkeren zal
moeten worden aanvaard, omdat deze boodschap tot ons zal komen uit de ruimte zelf!
Geen natie zal zich bij de andere achtergesteld voelen doordat het diens geloof zal
krijgen te aanvaarden, want geen enkel volk zal zich erop kunnen beroemen, dat zijn
geloof het ware is gebleken! Hoe zou het ook anders kunnen? Waar zou de goddelijke
rechtvaardigheid blijven om het ene volk alles en het andere niets te geven?
Het
Oosten zal echter Christus erkennen moeten als het hoogste bewustzijn, terwijl het
Westen veel oosterse wijsheden zal moeten aanvaarden. Alle volkeren zullen dan aan
deze ,,Goddelijke Tempel"bouwen.
N.N.
IS DE KERK NOG VOOR
HAAR TAAK BEREKEND?
Het Christelijke nationaal weekblad ,,De Spiegel" d.d. 12 September
1953, heeft een interessant artikel geplaatst onder het opschrift: ,,Is de Jeugd
van Nederland nog ,,kerks"? Enkele reporters van ,,de Spiegel" hebben, aldus dit
blad, in protestantse kringen een grote enquête gehouden waarbij diverse vragen op
kerkelijk terrein werden gesteld. Wij laten thans ,,De Spiegel" zelf aan het woord:
,,We schreven eens in onze contactrubriek, dat we ons wel eens bezorgd afvroegen
of Nederland nog het recht heeft een christelijke natie genoemd te worden. Dat koste
ons veel verwijten.
We schreven eens enkele maanden later, dat de protestantse kerken
een zo droevig beeld geven van verdeeldheid en onenigheid, dat we ons schamen. Ook
dat koste ons veel verwijten.
Toen we daarop enkele maanden later een enquête hielden
onder de jeugd van Nederland en de vraag stelden: ,,Wat verwacht u van de toekomst?"
moesten we helaas constateren, dat voor vele jongeren het christelijke geloof in
hun toekomstdromen geen enkele rol meer speelde"
Tot zover het Christelijk nationaal
weekblad ,,De Spiegel"
Het onderzoek bij de jeugdige christelijke kerkgangers had,
zo gaat ,,De Spiegel" verder, ten gevolge dat 30% van de ondervraagden antwoordde:
,,De kerk........ wat heb je eraan?"
Wij geloven geenszins dat dit verschijnsel typisch
Nederlands is. Evenmin geloven wij, dat dit verschijnsel zich alleen bij de protestantse
kerken voordoet. Bijna in alle christelijke landen ter wereld is het gezag van de
kerk aan het afnemen. Wat kan hiervoor de oorzaak zijn? De kerk meent over het algemeen
dit verschijnsel te moeten afleiden uit het feit dat, volgens haar, de mensen ,,slechter"
worden.
,,Het is net alsof de mens anders is geworden dan in de tijd toen ik nog
jong was" zo vertelde ons een oud R.K. geestelijke. ,,De mensen van mijn generatie
waren niet zo veeleisend en zo ontevreden als nu. Zij zochten niet het vermaak in
de mate zoals nu. De mensen van tegenwoordig zijn veel meer vervult van twijfel en
zijn niet zo gemakkelijk meer te overtuigen als in mijn tijd!"
De woorden van deze
oude priester zijn inderdaad waar. Steeds wanneer wij met oudere mensen hierover
spreken, krijgen wij -- zij het in andere bewoordingen -- meestal hetzelfde te horen.
De mens verandert namelijk inderdaad!
Is de conclusie van de kerk echter juist? Niettegenstaande
schijnbare achteruitgang evolueert de mens toch en zelfs in zeer snelle mate. De
wereld van nu echter leeft in een geestelijke crisis waarvan de meeste mensen zich
nog niet hebben kunnen vrijmaken en de oorzaak voor deze geestelijke crisis is nu
juist hoofdzakelijk de kerk zelf!!
Als het mensdom verandert en de kerk dezelfde
blijft als honderden jaren geleden wat moet dan het gevolg zijn? Hoe is het mogelijk,
dat iemand, zich hierover nog kan verwonderen! Wij zouden alleen stomverbaasd hebben
gestaan indien het anders zou zijn geweest. De mens leeft tegenwoordig in de eeuw
van de techniek en van de wetenschap. Kan men van de mensheid verlangen dat zij even
naïef tegenover het geloof kan blijven staan als haar voorouders die nog niets wisten
van de schokkende onthullingen die de wetenschap ons heeft doen ondergaan?
Wij weten
nu dat de aarde vele miljarden jaren oud is.
Wij weten dat al het leven een evolutieproces
is en dat de mens zich uit oercellen in de oceaan heeft gevormd.
Wij weten dat er
triljoenen sterren zijn die allemaal miljoenen keren groter zijn dan onze aarde.
Wij weten dat wij niet zo naïef mogen zijn aan te nemen dat alleen onze zon (een
van deze triljoenen sterren) over planeten beschikt en dat wij de enige levende wezens
zijn in het heelal!
Het gezichtsveld van de moderne mens wordt steeds ruimer. Moet
hij tegen alle rede en inzicht toch luisteren naar de meest onaannemelijke verhalen?
Natuurlijk loopt de ontwaakte mens de kerk uit en zoekt iets anders wat zijn gevoel
wel kan bevredigen!
Moeten de kerken dan verdwijnen en moet de mensheid het zonder
geloof stellen zo zult u zich wellicht verschrikt afvragen? Neen lezer, geenszins.
Wij hebben grote eerbied voor het werk dat de kerk in de loop der tijden tot stand
heeft gebracht. Wij weten maar al te goed dat de kerk -- hoe onvolmaakt en hoeveel
fouten en veroorzaakt leed ten spijt -- een onmisbare rol heeft vervuld bij het geestelijke
evolutieproces van de mens. Neen, wij willen geenszins dat de kerk verdwijnt maar
wat wij wel willen is dat het dogma verdwijnt, zoals dat bestaat in zijn huidige
vorm.
Het bewijs is geleverd -- door de kerken zelf -- dat de mensheid zich hoe langer
hoe meer van de kerk losmaakt. De meesten gaan naar de kerk uit sleur. Terwille van
hun ouders (die dikwijls weer gaan als voorbeeld van hun kinderen), voor hun buren
of voor hun werkgevers en misschien ook omdat de geestelijke zo'n aardige man is,
die het toch zo goed bedoelt en zo aardig de dingen kan zeggen!
Maar dat is geen
reden om naar de kerk te gaan! Indien er geen innerlijke overtuiging en drang bestaat
-- en hoevelen hebben die werkelijk nog? -- dan is zulk een kerkbezoek waardeloos
en zelfs immoreel! Als wij nu tot de slotsom moeten komen dat de mensen evolueren
en zich desondanks toch losmaken van de kerk, dan zijn er maar twee mogelijkheden.
Of de mens is fout, of de kerk! Wij kiezen partij voor de mens omdat de mens er niet
is voor de kerk maar de kerk is er voor de mens!
Als de kerk als geestelijke opvoedster
haar volgroeide kind ,,de mens" moet loslaten dan moet zij of zich terugtrekken in
het besef dat haar taak is afgelopen of zij zal haar kind dat inmiddels is groot
geworden, een hogere opleiding moeten geven.
Wij hopen en vertrouwen van harte dat
zij hiervoor capabel zal zijn ofschoon wij -- aan de hand van de nuchtere feiten
uit het verleden -- toch vrezen dat zij gedoemd is te falen. De kerk verwacht van
haar aanhangers dezelfde overgave zoals zij die door de eeuwen heen gewend was. Mag
zij die echter verwachten nu de mens op een onnoemelijk veel hoger geestelijk pijl
staat dan vroeger? Was nog gen 100 jaar geleden 99% van alles wat naar de kerk liep
analfabeet? Een pastoor of een dominee in die tijd hadden een geestelijk overwicht
op hun toehoorders. Wie zou het wagen hun woorden in twijfel te trekken?
Laten wij
de situatie nu -- een eeuw later -- onder de ogen zien. Wij stellen ons voor dat
de verhouding -- tenminste in de meeste beschaafde landen in Europa -- thans is omgedraaid.
Wellicht is nu maar 1% van de kerkgangers analfabeet, terwijl er zelfs velen onder
de toehoorders zijn die -- wat ontwikkeling betreft -- minstens de gelijke zijn van
hun dominee of pastoor.
Concluderende dat de mensheid niet zonder God kan en mag
worden opgevoed en dat de kerken hiertoe niet langer voldoende in staat mogen worden
gesteld is het noodzakelijk dat er iets gaat veranderen.
Het zijn uiteraard maar
enkele bezwaren maar dit alleen is al voldoende om aan te tonen dat de kerk zelf
verantwoordelijk is en de schuld draagt dat zij haar volgelingen met honderd- en
duizendtallen verliest!
De mens van de tegenwoordige tijd denkt meer over de dingen
na dan voorheen en ziet wellicht ook scherper! Niettemin is de taak van de kerk nog
niet teneinde. De mensheid zal de kerk voorlopig nog niet kunnen missen. De kritiek
die wij gemeend hebben te moeten leveren moet dan ook worden beschouwd als opbouwend
en niet als afbrekend. Zachte heelmeesters maken echter stinkende wonden en dit willen
wij voorkomen. Daarom dient de vinger te worden gelegd op de rotte plekken zodat
deze zullen verdwijnen. De kerk moet voorlopig blijven bestaan en daarvoor heeft
zij de steun en de sympathie nodig van de mensheid. Wij willen haar deze twee onmisbare
factoren niet onthouden. Integendeel. Wij vertrouwen en hopen dat de leiding der
kerken haar taak in de toekomst anders gaat opvatten.
N.N.
UIT
DE KERK: ALTIJD BANG ALTIJD ZONDIG.
Dit is een waar gebeurd verhaal. .Ze stapte uit
de gereformeerd vrijgemaakte kerk waarin ze opgroeide. Monique Hoekstra-Haan, kon
niet uit de voeten met de erfzonde. Met de gedachte dat iedereen, zelfs een pasgeboren
kind, tot op het bot verdorven is. ,,Ik was altijd bang. Het was te zwart.”
‘‘Stel
dat het toch waar is’’, denkt ze soms. Stel dat er toch een laatste oordeel is en
ze het moet afleggen, omdat ze niet genoeg zegeltjes heeft gespaard. Want zo ziet
ze het. Het voelde alsof we in de kerk zegels aan het sprokkelen waren voor de afrekening
met God in het hiernamaals.’’
Monique Hoekstra-Haan (40) komt uit een gereformeerd
vrijgemaakte familie. Ze groeide op met de drie-eenheid van God, Jezus Christus en
de Heilige Geest en met de begrippen ellende, verlossing en dankbaarheid. De mens
is zondig, leerde ze en alleen God kan verlossing schenken.
Ze deed haar best, ze
probeerde het heus, maar als ze in een moedeloze bui wilde weten of ze misschien
een piepkleine kans had op redding door de Here God, bleef de kerk het antwoord schuldig.
De mens is van nature zondig en kan niet zelf zijn lot bepalen, hoorde ze.
Monique
Hoekstra: ,,Ik moest vertrouwen op mijn verlossing. De uitkomst lag buiten mezelf.
En in de tussentijd moest ik mijn best doen.’’ Ze werd er bang van, begon de kerk
te mijden. ,,Ik had het gevoel dat ik in een zwartgeblakerde ruimte zat, het was
één en al roet en verdoemenis om me heen. Ik gehoorzaamde uit angst, niet uit vrije
wil. Ik zag God als iemand die angst inboezemt en ik dacht: Welke vader doet dat
nou?’’
Een keer sprak ze over haar twijfels met een ouderling. Hij luisterde en zei:
‘Je loopt aan de hand van de duivel’. Somber: ,,Hij pompte er alleen maar meer angst
in.’’
Daar zit ze, een krachtige vrouw, aan de keukentafel in Reduzum. Ze heeft gebroken
met het geloof, ze kon niet anders. Drie jaar geleden raakte ze in de knoop toen
ze haar pasgeboren zoon Karsten in haar armen hield, een gaaf jongetje, helemaal
nieuw.
,,Ik keek naar hem en dacht aan mezelf. Dat ik niet oké was, tot op het bot
verdorven. Ook mijn zoon was zondig, zei mijn geloof. Als ik hem zou laten dopen,
dan zou ik hem daarin moeten onderwijzen.’’
,,Ik kan wel janken als ik dit lees’’,
zegt ze als ze de Nederlandse geloofsbelijdenis erbij pakt.
Ze citeert: “Wij geloven
dat door de ongehoorzaamheid van Adam de erfzonde uitgebreid is geworden over het
ganse menselijk geslacht, welke is een verdorvenheid der gehele natuur en een erfelijk
gebrek, waarmede de kleine kinderen zelfs besmet zijn in hunner moeders lichaam’.
Ze weigerde nog langer in de verdoemenis te geloven. ,,Ik plakte altijd etiketten.
Ik wist: een praktiserende homo is zondig. Net als iemand die seks heeft voor het
huwelijk. Ik wist hoe ik daar vanuit mijn geloof mee om moest gaan, maar waar ik
geen rekening mee hield was de ziel die onder de mensen zit. De ziel die schreeuwt:
‘Ben ik oké?’, ‘Houd je van mij zoals ik ben?’ Dat schreeuwt een homo, dat schreeuwt
iedereen. Dat schreeuwde mijn kind.’’
Want daar stond ze, met een huilende babyzoon
in haar armen. Hij had gedronken, een schone luier, een warm bed. Hij had alles,
maar hij krijste. De therapeut, waar ze door een postnatale depressie belandde, vroeg:
‘Wat doe je dan?’, en Monique zei dat ze het niet wist.
,,Waarom til je hem niet op’’,
zei haar therapeut. ,,Misschien wil hij alleen maar een knuffel.’’ Geestdriftig:
,,Dat was voor mij nieuw. Nieuw. Ineens zag ik dat je warmte wilt, ook als je alles
al hebt. Je wilt voelen dat je er mag zijn, dat het goed is zoals je bent.’’
Leven
naar de regels van het geloof was overigens niet onprettig. Ze ging naar een vrijgemaakte
basisschool en naar de gereformeerde mavo. Pas na haar zestiende kwam ze ‘strak geprogrammeerd’
op een seculiere havo-mbo-school terecht.
,,Daar vlogen de condooms over de tafel,
daar deden ze het allemaal met elkaar. Ongelofelijk.’’
Ze stond haar mannetje. De
godsdienstleraar bakte er niks van, oordeelde Monique. ,,Ik ben naar de schooldirectie
gestapt om bezwaar aan te tekenen.’’ Tijdens lessen maatschappijleer verkondigde
ze dat zij tegen seks voor het huwelijk was en dat homo’s zich moesten beheersen.
Monique bleef op koers. ,,Het had ook wel iets verhevens hoor. Ik volgde het rechte
pad. Ik was e aanklager, die de vinger telkens op de zere plek bij anderen legde.’’
Ze
is er uit gestapt. Ze heeft de leidsels van de kerk losgelaten, zo voelt het. Dat
is wennen. ,,Soms denk ik: , ‘Oeh, ik laat de teugels los’, maar ik voel dat het
zo hoort te zijn. Ik ben gelukkiger dan ooit.’’ Ze geniet van de ruimte die ze voelt.
,,Die
heeft geen begin en geen einde. Als kind dacht ik van wel, maar het loslaten van
het begin en het einde is het meest bevrijdende wat er is. Als ik dood ga, houdt
mijn lijf er mee op en misschien gaat mijn geest door, maar misschien ook niet.’’
Haar
man Ronald, van oorsprong rooms-katholiek, trad voor haar toe tot de gereformeerd
vrijgemaakte gemeente. Monique: ,,Hij had al een relatie achter de rug met seks erbij
en zei dat hij natuurlijk zijn behoeftes had. Toen heb ik hem uitgelegd hoe het werkt,
dat hij ook belijdenis moest doen. Anders zou ik het uit maken.’’
Monique kreeg in
de aanloop naar het huwelijk de dominee op bezoek: ,,Hij ging staan, legde zijn hand
op mijn hoofd en zei: ‘Meisje, meisje, meisje. Het is een jongen met een verleden’.
Ik heb nooit getwijfeld. Ik wilde Ronald en we zijn een tijdje goed kerkelijk geweest.’’
Ronald
kwam het eerst in opstand. Hij weigerde te geloven dat God zulke loodzware eisen
stelde. Monique brak later los.
Haar familie vindt het moeilijk, weet ze. ,,Mijn ouders
herkennen mijn moeite met de erfzonde wel, maar ze kunnen er mee leven.
,,Mijn moeder
zegt: ‘Je zet het te zwaar aan, zo voel ik het niet’, maar dan pak ik de geloofsbelijdenis
erbij en zeg: ‘Lees dat nou’.’’
Mijn moeder vindt het ouderwets taalgebruik, maar
ze voelt zich er niet door bedreigd. Ik verwijt mijn ouders ook niet dat ze me in
de kerk hebben grootgebracht. Ik voel nog steeds verbondenheid, maar voor mij ging
het geloof te veel samen met angst.’’
En nu? Kwetst ze haar familie, de kerk, met
haar verhaal? Gedecideerd: ,,Er zullen mensen zijn die het niet begrijpen, die me
zullen veroordelen, maar ik val ze niet aan, ik vertel gewoon mijn verhaal. Ik ben
ook niet tegen de kerk. Als meisje vond ik het er heel duidelijk en helder. Ik hoop
alleen wel dat mensen zich er vrij, blij en gerust voelen.’’
J de B.
IN
DEN BEGINNE…….
Ellen van Wolde zegt dat er een taalfout zit in Genesis 1. Zo gaat
het nu al eeuwenlang met de Bijbel. De één voegt er wat aan toe, de andere laat er
weer wat in weg. Vele malen is de Bijbel herschreven, zodat er van de juistheid van
dit boek weinig meer over is. Aan de korte artikelen aan de zijkant op deze pagina,
kun je al lezen hoe een kleine correctie of veranderen tot een geweldige heisa en
opschudding kan leiden en er weer mensen zijn die weer gaan denken:
Wat is er nou waar of niet waar wat er in de Bijbel staat. Hoeveel geloven en sekten zijn er wel niet ontstaan door dat gekibbel? En allen hebben blijkbaar het licht gezien. Tenminste dat denken ze. Hoeveel mensen hebben door geloofsverschillen wel niet het leven gelaten. En nu nog steeds in het jaar 2009, is hieraan nog niets veranderd. Wie zijn schuldig aan al deze ellende? De mens, de dominees, de pastoors, de kerken, die het beter denken te weten, dan wat er in de Bijbel staat. Met andere woorden: De Bijbel is wat het geschreven woord inhoudt, vele malen verkracht.
Ter afsluiting nog een klein voorbeeld;
In de Tien Geboden staat klip en klaar beschreven:
“Gij zult niet doden” In het Nieuwe Testament zegt Christus, heb uw vijand lief.
Christus zegt ook: wie het zwaard opheft tegen zijn medemens, zal door dat zwaard
omkomen.
Kunnen de mensen zich daar niet beter aan houden, dan het gesteggel over
een woord of zin. De kerken verklaren dat Christus voor onze zonden is gestorven,
wat beslist onwaar is, Hij is er door mens aangetimmerd. En nog dagelijks slaan we
hem iedere keer weer aan het kruis door ons doen en laten.
Henk Roesink.